201806.26
1

FocusOSA #35: Działania w ramach ASEAN

Maj został zdominowany informacjami dotyczącymi wyborów parlamentarnych w Malezji. Od odzyskania niepodległości 1957 roku władzę w państwie sprawowała koalicja Frontu Narodowego, na czele której stał od 9 lat premier Najib Razak. W wyborach zakończonych 9 maja wygrała jednak koalicja czterech, bardzo zróżnicowanych poglądowo partii Pakatan Harapan, a premierem został 92 letni Mahathir Mohamad, który sprawował już ten urząd w latach 1981-2003. Bardzo ważną rolę odegrał w tych wyborach były wicepremier Anwar Ibrahim, odsiadujący wyrok pod zarzutami sodomii. Jego żona była główną doradczynią w kampanii wyborczej Mohamada, dzięki czemu została mianowana na stanowisko wicepremiera. Z kolei krótko po ogłoszeniu wyników wyborów, Anwar Ibrahim został wypuszczony z więzienia dzięki królewskiemu ułaskawieniu.

Pakatan Harapan w swojej kampanii wyborczej krytykował rząd za radykalne poglądy dotyczące religii oraz rasy, a także dużą skalę korupcji wśród urzędników. Niewątpliwie główną przyczyną porażki premiera Najiba Razaka była jego bezradność wobec wyjaśnienia sprawy związanej z defraudacją 2,6 mld USD rządowych środków z państwowego funduszu wspierania inwestycji 1MDB. Bardzo możliwe, że miał on bezpośredni udział w tej aferze, ponieważ był przesłuchiwany w roli świadka w sprawie 700 mln USD na jego kontach bankowych. Jednak prokuratura nie dopatrzyła się żadnych nieprawidłowości i został oczyszczony z wszelkich podejrzeń, po tym jak zadeklarował, że była to darowizna od saudyjskiej rodziny królewskiej, a całą kwotę zwrócił. Biorąc pod uwagę wynik wyborów można śmiało stwierdzić, że opinia publiczna nie została przekonana tymi wyjaśnieniami. Podobnie jak nowy premier, który zaraz po zaprzysiężeniu wydał zakaz opuszczania kraju dla swojego poprzednika i jego żony. W najbliższym czasie można się spodziewać kontynuacji dochodzenia i tym razem Najib Razak prawdopodobnie odegra w nim główną rolę, skoro zostały już zastosowane wobec niego środki zapobiegawcze.

Z pewnością możemy się spodziewać zmian w polityce zagranicznej Malezji pod wodzą Mahathira Mohamada. Niejednokrotnie podkreślał, że na przestrzeni ostatnich kilku lat państwo bardzo uzależniło się od wpływów chińskich. Głównie za sprawą licznych projektów infrastrukturalnych, realizowanych dzięki chińskiemu kapitałowi. Na tej podstawie można przypuszczać, iż dojdzie do zwiększenia współpracy ze Stanami Zjednoczonymi, które będą miały za zadanie zneutralizować dominację Chin, co pozwoli ustabilizować sytuację wewnętrzną w państwie. Obecnie największym wyzwaniem dla nowego rządu będzie zmniejszenie zadłużenia państwa, które na chwilę obecną wynosi 338,4 mld USD. Premier Mohamad podjął już pierwsze kroki, mające na celu poprawę finansowej kondycji kraju. Pierwszym z nich było obniżenie wynagrodzeń członków rządu o 10%, co oczywiście ma dać jasny przekaz obywatelem, że nowa władza, w przeciwieństwie do poprzedniej, dba o interesy państwa i jest wolna od takich patologii jak korupcja. Kolejną kluczową decyzją było wycofanie się z projektu budowy szybkiej kolei łączącej Kuala Lumpur z Singapurem o wartości 20,2 mld USD, który został zainicjowany w 2016 roku. Po dokonaniu analizy przez Ministerstwo Finansów stwierdzono, że koszty budowy zdecydowanie przewyższają ewentualne korzyści wynikające z utworzenia nowego połączenia kolejowego. W ten sposób, władze Malezji będą tylko musiały ponieść koszty rekompensaty na rzecz Singapuru w wysokości około 125 mln USD.

Stosunki z Singapurem są bardzo ważne dla Malezji, dlatego nowy premier nie mógł sobie pozwolić na to, aby rezygnacja ze wspólnego projektu infrastrukturalnego wpłynęła negatywnie na relacje dwustronne. Nie powinna zatem dziwić informacja opublikowana przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych Singapuru, że Malezja wycofała swój wniosek do Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości z lutego ubiegłego roku w sprawie rewizji wyroku z 23 maja 2008 roku, w którym przyznano Singapurowi prawa do spornej wyspy na Morzu Południowochińskim. W czerwcu 2017 roku złożono drugi wniosek, w którym Malezja twierdziła, iż wody wokół Pedra Branca są wodami malezyjskimi, a co za tym idzie Singapur nie powinien mieć praw do tej wyspy. Zgodnie ze statutem MTS wniosek o rewizję wyroku należy złożyć w ciągu 10 lat od jego wydania, zatem władze Malezji nie będą już mogły złożyć go powtórnie. Tym samym zakończył się spór między państwami, trwający od 1979 roku. Pedra Branca, znana też jako Pulau Batu Puteh, jest małą wysepką oddaloną o 40 km na wschód od Singapuru, na której znajduje się latarnia morska Horsburgh, a w jej rejonie znajdują się złoża surowców naturalnych. Można zatem przypuszczać, że wycofanie wniosku do Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości było pewnego rodzaju skutkiem wprowadzenia bardziej racjonalnej polityki finansowej nowego rządu.