201609.12
11

Zmiany na szczytach władzy w Chinach Zachodnich

W ubiegłym tygodniu dotychczasowy szef KPCh w Tybecie Chen Quanguo zastąpił Zhang Chunxiana na stanowisku sekretarza KPCh Komitetu Ujgurskiego Regionu Autonomicznego Xinjiang. Spekuluje się, że Zhang ma zostać przeniesiony na posadę zastępcy Przewodniczącego Grupy Kierowniczej ds. Budownictwa Partii (中央党建工作领导小组) w Pekinie, kierowanej przez szefa Centralnej Szkoły Partyjnej Liu Yunshana. Przesunięcie Zhanga trzeba odczytywać jako polityczną degradację i sygnał, że polityk ten straci miejsce w Politbiurze podczas zbliżającego się 19. Zjazdu KPCh. Jednocześnie należy się spodziewać, że jego miejsce w Politbiurze zajmie Chen Quanguo, ponieważ od 2004 r. każdy z szefów KPCh w Xinjiangu zasiada w tym ścisłym, kierowniczym gronie państwa. Wzrost znaczenia Xinijangu, którego wartość była tradycyjnie postrzegana przez pryzmat obronności państwa, obserwowany jest co najmniej od zainicjowania przez Xi Jinpinga strategii ,,Nowego Jedwabnego Szlaku”. Ten zajmujący szóstą część powierzchni państwa obszar jest integralną częścią strategii ekspansji polityczno-gospodarczej Chin przez Azję Centralną do Europy, będąc określanym jako ,,sworzeń” (qiaotoubao, 桥头堡).

Media z Chin kontynentalnych podkreślają zręczność z jaką Zhang Chunxian rządził targanym konfliktami ujgursko-hanowskimi Xinjangiem od objęcia posady w 2010 r. Wydawany w Hong Kongu, prorządowy Phoenix Weekly wsród zasług Zhanga wymienia przede wszystkim stabilizację gospodarczą w Xinijangu oraz ,,stanowczość w walce ekstremizmem i terroryzmem”. Nie podaje natomiast wprost przyczyn odwołania Zhang Chunxiana ze stanowiska. Z kolei obserwatorzy spoza ChRL wskazują w tym względzie na związki Zhanga ze skazanym w ubiegłym roku na dożywocie szefem chińskiej bezpieki Zhou Yonkangiem. Innym wymienianym powodem jest jego faktyczna nieskuteczność w walce z ekstremizmem i terroryzmem. Chociaż po tragicznych wydarzeniach w Urumczi 5 lipca 2009 r. zamieszki o podobnej skali nie miały miejsca, to do różnego rodzaju incydentów oraz aktów przemocy o podobnym podłożu – choć mniejszym natężeniu – dochodzi nadal. W tym sensie wykorzystanie umiejętności radzenia sobie z kwestiami etnicznymi i bezpieczeństwa nabytymi w Tybecie mogą stanowić argument na rzecz transferu Chen Quanguo z Lhasy do Urumczi. Warto ponadto zwrócić uwagę, że bezpośrednie przenosiny sekretarza z Tybetu do Xinijangu są w blisko 70-letniej historii Chin komunistycznych wydarzeniem bezprecedensowym.

Największe znaczenie przy nowych nominacjach wydaje się mieć jednak poddawana w wątpliwość lojalność Zhang Chunxiana wobec przewodniczącego ChRL Xi Jinpinga, co jest istotne przed nadchodzącym w 2017 r. Zjazdem KPCh, na którym zapadną kluczowe decyzje personalne. Argument ten wydaje się być zasadny, ponieważ Zhang należy – poprzez związki z premierem Li Keqiangiem – do kontrolowanej przez poprzedniego przewodniczącego Hu Jintao frakcji tuanpai, a więc polityków związanych z wpływową Ligą Młodzieży Komunistycznej. Wzorcowym przykładem w tym względzie jest kariera obecnego sekretarza KPCh w Guangdongu Hu Chunhua, która przez ponad dwie dekady rozwijała się analogicznie do ścieżki politycznej Hu Jintao: obaj panowie Hu na pewnym etapie działalności sprawowali rządy w Tybecie oraz przewodniczyli młodzieżówce KPCh. To właśnie obszar zachodniego pogranicza – jak wskazuje badacz James Leibold – jest od lat 80. ubiegłego wieku bazą tuanpai (Tybet, Mongolia Wewnętrzna, Qinghai). Ubiegłotygodniowa nominacja związanego z tuanpai Wu Yingjie na sekretarza partii w Tybecie oznacza zatem, że frakcja Hu Jintao zachowuje wpływy.

Xi Jinping zainstalował natomiast swoich sojuszników Chen Hao oraz Du Jiahao na stanowiskach szefów partii w – odpowiednio – w prowincji Junnan i Hunan. Chen i Du pracowali razem z Xi Jinpingiem, gdy ten pełnił funkcję Sekretarza KPCh w Szanghaju w 2007 roku. Korekta nie ominęła również prowincji Anhui, w której ster rządów partii od odchodzącego Li Jinbina przejął Wang Xuejun. Z kolei Li Jiheng zastąpił Wang Juna na stanowisku szefa KPCh w Mongolii Wewnętrznej. Ostatnie zmiany na szczytach władzy w prowincjach, często nie związane z osiągnięciem wieku emerytalnego przez sprawujących tam władzę polityków, świadczą o intensywnej walce o rozdanie miejsc w Stałym Komitecie KC, które nastąpi w czasie 19. Zjazdu jesienią przyszłego roku.