201705.30
6

Xi Jinping przejmuje władzę w Pekinie

W ostatni weekend maja władza w stolicy Chin przeszła całkowicie w ręce stronników Xi Jinpinga. Funkcję sekretarza stołecznego KPCh objął w miejsce 69-letniego Guo Jinlonga dotychczasowy burmistrz Pekinu Cai Qi, długoletni towarzysz Xi Jinpinga z czasów jego urzędowania w prowincjach Fujian i Zhejiang. W perspektywie chińskiej sceny politycznej ostatnich lat tempo politycznych awansów Cai’a jest wyjątkowe. W ciągu niespełna czterech lat od 2013 r. Cai zmieniał stanowisko pięciokrotnie – awansując z marginalnej pozycji urzędnika określanego w nomenklaturze jako shuang fei (ani stały, ani niestały członek KC KPCh) do grona najwyższych rangą członków partii na poziomie centralnym. Awans Cai’a zapewni mu najprawdopodobniej miejsce w Biurze Politycznym, które wybierze nadchodzący XIX Zjeździe KPCh, zwiększając szansę Xi na osiągnięcie przewagi ilościowej w tym kierowniczym gronie państwa.

Natomiast awansowany z posady ministra ochrony środowiska na funkcję burmistrza Pekinu Chen Jining reprezentuje szóstą generację kadr KPCh, będąc najmłodszym politykiem na tym stanowisku od ponad trzech dekad. Urzędowanie w stolicy ogromnie zwiększa jego szanse na zdobycie miejsca w Politbiurze, które wybierze XX Zjazd KPCh w 2022 r. Należący do tzw. ,,kliki [Uniwersytetu] Qinghua” Chen w przeszłości pełnił funkcję rektora tej uczelni. Do grona frakcji Qinghua należy również kolega Xi z czasów studenckich Chen Xi, od 2013 r. wiceszef Wydziału Organizacyjnego KPCh oraz Hu Heping – od kwietnia 2016 r. gubernator i wicesekretarz KPCh prowincji Shaanxi.

Do jesiennego XIX Zjazdu KPCh, niemal każda jednostka szczebla prowincji doświadczy zmian personalnych, stanowiących element budownictwa partii i reformy kadrowej przywołującej skojarzenia z maoistowską kampanią rektyfikacji z lat. 40 ubiegłego wieku. Zmian personalnych doświadczył również Specjalny Region Administracyjny Hongkong, w którym rządy obejmie wkrótce Carry Lam. Zaprzysiężenie nowej, namaszczonej przez władze w Pekinie Chief Executive odbędzie się 1 lipca, w dwudziestą rocznicę powrotu Hongkongu do macierzy. Trzecia osoba w państwie – przewodniczący OZPL i członek SK KC KPCh Zhang Dejiang, nawiązując do tego politycznego jubileuszu, stwierdził ostatnio, że autonomia nie jest narzędziem mającym służyć podważaniu zwierzchnictwa Pekinu, a stosukówi między rządem centralnym i Hongkongiem w ramach formuły „jedno państwo, dwa systemy” nie należy interpretować jako „dzielenia się władzą”, a jedynie „przekazywanie uprawnień”. Taka wykładnia hongkońskiej Basic Law (ustawy zasadniczej), stanowi bez wątpienia zapowiedź dalszego zwiększania kontroli nad państwem-miastem, nad którym, jak przypomniał Zhang: ChRL wykonuje „całościową suwerenność”.

Tempo wymiany kadr partyjno-państwowych przez przewodniczącego Xi jest uderzające. Jak podsumowuje The Economist, od początku 2016 r. w 31 jednostkach administracyjnych szczebla prowincji wymieniono już 20 sekretarzy KPCh i aż 27 gubernatorów. Chociaż kilkanaście zmian uzasadnia się oskarżeniami korupcyjnymi, osiągnięciem wieku emerytalnego lub końcem pięcioletniej kadencji, to ich skala przyjmuje bezprecedensowe rozmiary. Tylko w kwietniu br. nominacje na stanowiska otrzymało 10 lokalnych liderów (!). W analogicznym okresie półmetka rządów, poprzednik Xi – Hu Jintao, wymienił o połowę mniej polityków: odpowiednio 12 sekretarzy KPCh i 11 gubernatorów.

Budowanie przez przewodniczącego ChRL szerokiej koalicji na szczeblu lokalnym skłania do przypuszczeń, że Xi będzie dążył do utrzymania władzy również po XX Zjeździe KPCh w 2022 r., na którym – zgodnie z zasadami wewnątrzpartyjnej kadencyjności- powinien przekazać zajmowane stanowisko swojemu następcy.