201706.19
4

Sprawa Otto Warmbiera a szczyt RK-USA

Na koniec miesiąca (29 i 30 czerwca) planowane jest spotkanie prezydentów Donalda Trumpa i Moon Jae-ina. Od ponad miesiąca przedstawiciele dyplomatyczni obu państw przygotowują to wydarzenie. Podczas spotkania mają zostać omówione sprawy związane z systemem antybalistycznym THAAD czy współpracą gospodarczą,ale także kwestie dotyczące Korei Północnej. Prezydent Moon, który chciałby wznowienia międzykoreańskiego dialogu, zaproponował nawet kilka dni temu reżimowi Kim Jong-una w zamian za wstrzymanie nuklearnych prowokacji rozpoczęcie rozmów pokojowych. Jednak Moon Jae-in nie podejmie znaczących kroków politycznych lub gospodarczych w stronę normalizacji relacji z Korea Północną bez wcześniejszych rozmów ze swoim najważniejszym sojusznikiem, Stanami Zjednoczonymi. Nadchodzący szczyt miał być ku temu idealną okazją, jednak ostatnie wydarzenia związane z powrotem do ojczyzny amerykańskiego studenta więzionego w Korei Północnej mogą sprawę skomplikować.

Otto Warmbier, amerykański student, przez blisko 1,5 roku był przetrzymywany w więzieniu na terenie Korei Północnej. W zeszłym roku został skazany przez północnokoreański sąd na 15 lat ciężkich robót za próbę kradzieży propagandowego plakatu. W tamtym czasie północnokoreańskie media opisywałyczyn Warmbiera jako „wrogi” i „skierowany przeciwko państwu”, a sam student miał działać „pod wpływem manipulacji rządu amerykańskiego”. 13 czerwca Amerykanie, a także południowokoreański rząd, z radością przyjęli informację o uwolnieniu studenta.Chwilę potem cały świat obiegła jednak informacja, że Otto Warmbier jest w stanie śpiączki. Rodzina studenta zaledwie tydzień wcześniej została poinformowana przez stronę północnokoreańską, że ich syn w marcu zatruł się jadem kiełbasianym, a następnie po zażyciu pigułki nasennej zapadł w śpiączkę. Ojciec studenta nie wierzy w takie wyjaśnienia, oskarżając reżim północnokoreański o fatalne traktowanie jego syna. Według doniesień amerykańskiego wywiadu Otto Warmbier był regularnie bity, a lekarze nie znaleźli dowodów na zatrucie jadem kiełbasianym. To co miało być jednoznacznym zwycięstwem dyplomacji Trumpa i Rexa Tillerseona ma gorzki posmak, skoro tak zły stan zdrowia studenta nie był znany stronie amerykańskiej. Choć strona północnokoreańska oświadczyła, że wypuszczenie studenta odbyło się na podłożu humanitarnym, eksperci są zdania, że było to spowodowane raczej obawą reżimu o negatywny wpływ na i tak już napięte relacje ze Stanami Zjednoczonymi.

W odpowiedzi na ostatnie wydarzenia Podkomisja ds. Azji i Pacyfiku w Izbie Reprezentantów Stanów Zjednoczonych przyjąła dwie ustawy dotyczące Korei Północnej. Podkomisja autoryzowała przedłużenie na 5 lat ustawy o prawach człowieka w Korei Północnej, która weszła w życie w 2004 roku. Ma ona na celu zapewnienie pomocy humanitarnej mieszkańcom Korei Północnej, a także umożliwienie uchodźcom wjazdu na teren Stanów Zjednoczonych. Podczas sesji podkomitetu padło stwierdzenie, że „każdego dnia Koreańczycy z Północy cierpią niewyobrażalne okropności pod rządami reżimu Kim Jong-una”. Drugi dokument uchwalony przez podkomitet to ustawa o KRLD, będąca poprawką do ustawy z 2004 roku. Dotyczy on umożliwienia Koreańczykom łatwiejszego dostępu do informacji zewnętrznych, w tym amerykańskiej, chińskiej czy południowokoreańskiej kultury popularnej.Ustawy te niedługo zostaną przekazane do prac w senacie. Amerykańska opinia publiczna domaga się natomiast zaostrzenia sankcji, w tym wprowadzenia zakazu podróżowania do Korei Połnocnej.

Sprawa Otto Warmbiera i reakcja Stanów Zjednoczonych dotyczy ściśle relacji amerykańsko-północnokoreańskich, jednak istnieje duże prawdopodobieństwo, że wpłynie na nadchodzące spotkanie prezydentów Donalda Trumpa i Moon Jae-ina. W Stanach Zjednoczonych nasilają się anty północnokoreańskie sentymenty. W takiej sytuacji podnoszenie kwestii wznowienia dialogu z Koreą Północną może zostać oddalone w czasie. Dodatkowo dochodzi problem instalacji systemu antybalistycznego THAAD, który jest opóźniany przez administrację Moona. Wywołuje to oczywiście niezadowolenie strony amerykańskiej. W tej sytuacji prezydent Moon Jae-in powinien być ostrożny w kwestiach dotyczących problemu północnokoreańskiego. W drugim tygodniu czerwca doradca prezydenta Moona, Moon Chung-in, wybrał się z misją dyplomatyczną do Waszyngtonu właśnie w celu zapoznania amerykańskich władz z nową wizją dwutorowej polityki międzykoreańskiej. Zakłada ona wywieranie na Koreę Północną dalszych nacisków, aby ta zamroziła swoje programy jądrowe, przy jednoczesnym poszukiwaniu drogi do nawiązania dialogu i wznowienia rozmów sześciostronnych. Strona amerykańska musi zrozumieć nowe podejście administracji południowokoreańskiej,aby z góry go nie skreślić jako zbyt łagodne. Bez wątpienia Korea Północna będzie jednym z najważniejszych tematów szczytu. Pytaniem pozostaje jednak to, czy obydwóm przywódcom uda się pogodzić politykę „maksymalnego nacisku” Trumpa z nadziejami Moona na wznowienie współpracy i wymiany z Koreą Północną, która ma na celu normalizację międzykoreańskich relacji. Obaj sojusznicy muszą opracować wspólne stanowisko dotyczące sankcji i negocjacji dyplomatycznych względem Korei Północnej, aby te mogły okazać się skuteczne.

Tekst opracowany 19.06.2017 r. W dniu 20.06.2017 r. (CEST) Otto Warmbier zmarł, zatem sprawa nabierze nowego wymiaru.