201910.24
1

FocusOSA #112: Korea Południowa w EŚW

Region Europy Środkowej w ostatnich latach stał się znaczącym partnerem Korei Południowej w sektorze motoryzacyjnym. Do spotkań w formacie dwustronnym na szczeblu ministerialnym dochodzi zazwyczaj przy okazji wydarzeń wielostronnych, jak mające w ubiegłym miesiącu forum Seoul Defense Dialogue. W trakcie tego szczytu poświęconego bezpieczeństwu i obronności odbyło się zarówno spotkanie wiceministrów obrony państw Grupy Wyszehradzkiej i Korei Południowej, jak i rozmowy dwustronne. Czy podobny potencjał rozszerzenia współpracy dwustronnej posiadają państwa Europy Wschodniej takie jak Bułgaria, które nie przynależą do takich formatów jak V4+Korea?

We wrześniu Premier Bułgarii Boyko Borissov został przyjęty przez Prezydenta Moon Jae-ina w Błękitnym Domu. Podczas spotkania obie strony omówiły możliwości rozszerzenia współpracy na takie sektory jak energetyka jądrowa, przemysł zbrojeniowy czy technologie teleinformacyjne. Należy zauważyć, że Boyko Borissov był pierwszym premierem Bułgarii, który odwiedził Seul z wizytą państwową od momentu nawiązania relacji dyplomatycznych w 1990 roku. Wcześniej Bułgarię łączyły dość bliskie relacje z Koreą Północną: w latach 70. i 80. XX wieku przywódcy obu państw, Todor Żiwkow i Kim Il Sung (Kim Ir Sen) dwukrotnie wymienili oficjalne wizyty, a rozmowy na wysokim szczeblu zaowocowały długoterminowymi porozumieniami o wzajemnej współpracy gospodarczej, naukowej, technologicznej i kulturalnej. Co więcej, Bułgaria obiecała unikać jakichkolwiek kontaktów z Koreańczykami z Koreami Południowej, której nie uznawała za oddzielne od KRLD państwo. Od pierwszej połowy lat 80. XX wieku można zaobserwować w Bułgarii tendencję do nawiązywania kontaktów z różnymi południowokoreańskimi organizacjami związanymi z handlem, nauką czy sportem, jednak wiele tych inicjatyw było blokowanych przez rząd w Sofii, który nadal stawiał na współpracę z Koreą Północną. Pod koniec lat 80. Korea Południowa zintensyfikowała relację z innymi państwami Bloku Wschodniego (biuro Koreańskiej Agencji Promocji Handlu i Inwestycji zostało otwarte w 1987 roku w Budapeszcie, a w 1988 roku w Warszawie), co umożliwiło rozpoczęcie współpracy także z Bułgarią. Postanowiono, że bułgarskiej delegacji na Igrzyska Olimpijskie w Seulu będą towarzyszyć przedstawiciele izb handlowych, którzy mieli nawiązać relacje gospodarcze z Koreą Południową. W 1989 roku powstało biuro KOTRA w Sofii, a Korea Południowa była gotowa rozwinąć współpracę handlową i przemysłową z Bułgarią. Na początku lat 90. kilka bułgarskich delegacji wysokiego szczebla odwiedziło Seul, a dwustronna wymiana handlowa wzrosła trzykrotnie – choć nie tak bardzo jak między Koreą Południową a Czechami, Polską czy Słowacją. Wzrost współpracy między Seulem i Sofią przełożył się na stopniowe osłabianie relacji z KRLD. Nie oznaczało to jednak zerwania relacji dwustronnych, choć w 1997 roku nowy bułgarski rząd postanowił zamknąć ambasadę w Pjongjangu. Została ona jednak ponownie otwarta w 2005 roku. Początkowe trudności w nawiązaniu relacji dyplomatycznych z Bułgarią, uczyniły takie państwa jak Polska czy Węgry bardziej atrakcyjnymi partnerami (o rozwoju relacji między Budapesztem i Seulem można przeczytać tutaj). Utrzymywanie relacji dyplomatycznych z KRLD w okresach nasilonego napięcia w relacjach międzykoreańskich również nie sprzyjało współpracy między Seulem i Sofią. W 2016 roku południowokoreańskie media donosiły, że północnokoreańscy dyplomaci prowadzą nielegalną działalność poprzez Ambasadę w Sofii. Z powodu podejrzeń o umożliwianie łamania rezolucji Organizacji Narodów Zjednoczonych, które nakładały na KRLD sankcje, Bułgaria w 2017 roku zdecydowała się na zmniejszenie ilości pracowników dyplomatycznych w Ambasadzie. Ponadto w tym samym roku doszło spotkania premierów Boyko Borissova i Lee Nak-yona w Sofii, które bułgarskie media okrzyknęły „otwarciem nowego rozdziału w dwustronnych relacjach”. W ostatnich latach można odnotować stały rozwój dwustronnego handlu, w tym eksportu bułgarskich produktów do Korei Południowej. W trakcie dwustronnego szczytu, który miał miejsce w zeszłym miesiącu Prezydent Moon Jae-in zwrócił uwagę, że Bułgaria poszukuje możliwości przyciągnięcia większej ilości inwestycji bezpośrednich, w tym w sektorze odnawialnych źródeł energii, co stanowi potencjalną płaszczyznę współpracy. Ponadto Prezydent wyraził nadzieję, że koreańskie firmy zostaną zaangażowane w realizację projektów związanych z energetyką jądrową i przemysłem zbrojeniowym w Bułgarii. Natomiast bułgarski Premier wyraził nadzieję na zwiększenie współpracy w zakresie edukacji i zwiększania kwalifikacji siły roboczej.  Strona bułgarska nazwała Koreę Południową „strategicznym inwestorem” i odnotowała w zeszłym roku większe obroty handlowe niż z Japonią.

Formaty takie jak V4+Korea sprzyjają rozwojowi relacji dwustronnych: wspólnie wypracowane mechanizmy sprzyjają współpracy na płaszczyźnie edukacji, na której obecnie zależy Bułgarii. Inicjują one także częstsze spotkania wysokiego szczebla, na których można omówić kierunki dalszego rozwoju współpracy. Bułgaria w porównaniu do Grupy Wyszehradzkiej nie przyciągnęła tak dużej ilości inwestycji, szczególnie w takich sektorach jak elektromobilność, gdzie obecność jednego koreańskiego producenta przyciąga kolejnych. Jednocześnie Korea Południowa dostrzega potencjał inwestycyjny w Bułgarii w tych sektorach, które są najbardziej interesujące dla Seulu. Południowokoreański rząd, chcąc ograniczyć ilość elektrowni jądrowych w kraju, intensywnie poszukuje rynków inwestycyjnych dla swoich rozwiniętych technologii, czego dowodem jest chęć stania się strategicznym inwestorem w bułgarskim projekcie budowy elektrowni jądrowej w Belene. Tu należy spodziewać się konkurencyjnej względem chińskiej oferty koreańskiego biznesu.