201905.10
1

FocusOSA #85: Korea Południowa w EŚW

W ostatnich dniach marca delegacje Słowacji, Czech, Węgier i Polski wzięły udział w 5. posiedzeniu wiceministrów spraw zagranicznych Grupy Wyszehradzkiej oraz Korei Południowej, które miało miejsce w Seulu. Przewodniczący delegacji zostali także przyjęci przez szefową koreańskiego MSZ Kang Kyung-wha. Celem konsultacji była wymiana poglądów na temat możliwości wzmocnienia współpracy między Koreą Południową a państwami członkowskimi Grupy Wyszehradzkiej. Warto w tym kontekście zwrócić uwagę, że pomimo wspólnych konsultacji Grupa Wyszehradzka jako stowarzyszenie nie wypracowała znaczących mechanizmów współpracy z Seulem. To zatem początek. Kooperacja między czterema państwami Europy Środkowej a Koreą Południową opiera się przede wszystkim na dwustronnych porozumieniach między poszczególnymi krajami oraz przy wykorzystaniu umów zawartych między Seulem a Unią Europejską i NATO.

Koreańskie firmy znajdują się wśród czołowych inwestorów spoza Europy w państwach Grupy Wyszehradzkiej. Głównym sektorem inwestycyjnym w tym regionie jest przemysł motoryzacyjny. W Czechach i na Słowacji niemal dekadę temu zostały otwarte fabryki Hyundai Motor Company i Kia Motors. Jednak w ostatnim czasie południowokoreańskie firmy inwestują w tym regionie Europy przede wszystkim w produkcję części do samochodów elektrycznych. Obok przemysłu motoryzacyjnego, Koreańczycy inwestują w sektor elektroniczny (Samsung oraz LG). Możliwości dalszego rozwoju współpracy między państwami Grupy Wyszehradzkiej i Korei Południowej obejmują nie tylko duże projekty, ale także sektor małych i średnich przedsiębiorstw. Potencjał współpracy w sektorze MŚP nie został jeszcze wypełni wykorzystany, a może zaowocować realizacją większej ilości wspólnych projektów przy mniejszym nakładzie kapitału.

Warto zaznaczyć, że z punktu widzenia współpracy gospodarczej między Grupą Wyszehradzką i Koreą Południową istotną rolę odgrywa porozumienie o wolnym handlu zawarte w 2011 roku między Unią Europejską a Seulem. Umowa o wolnym handlu zniosła wiele barier, w tym w sektorze motoryzacyjnym, farmaceutycznym czy elektronicznym. Ponadto każde z państw Grupy Wyszehradzkiej podpisało szereg własnych porozumień z Koreą Południową, które wraz z umowami na poziomie całej Unii Europejskiej tworzą instytucjonalną ramę współpracy z Seulem. Wśród takich porozumień można wymienić organizowane co dwa lata posiedzenia Koreańsko-Czeskiego Wspólnego Komitetu Nauki i Technologii, czy dwustronne programy jak „Zwiedzaj i Pracuj” (program ten obowiązuje m.in. między Seulem a Warszawą czy Pragą, jednak warunki uczestnictwa w poszczególnych programach ni są identyczne – różnią się przykładowo zakresem rocznych limitów). Przynależność do Unii Europejskiej stwarza także możliwości korzystania ze środków unijnych na finansowanie projektów, w które mogłaby zaangażować się Korea Południowa. Dla Seulu istotnym polem współpracy są badania naukowe i innowacje. W tym zakresie Grupa Wyszehradzka również może korzystać z programów ramowych Unii Europejskiej jak Horyzont 2020, aby zachęcić Koreę do realizacji wspólnych projektów.

Współpraca Unii Europejskiej z Koreą Południową jest szansą na wzmocnienie relacji Grupy Wyszehradzkiej z Seulem. Natomiast inicjatywą stanowiącą potencjalną „konkurencję” jest współpraca Polski, Węgier, Czech i Słowacji z Chinami w ramach formatu 16+1. Jednak format ten do tej pory nie przełożył się na znaczący wzrost wymiany handlowej i wzajemnych inwestycji V4 z Chinami. Jedną z przeszkód jest przynależność do UE części państw, które przyłączyły się do formatu 16+1. Ponadto Korea Południowa jako partner gospodarczy jest postrzegana bardziej pozytywnie niż Chiny. Biorąc pod uwagę te czynniki, można stwierdzić, że format 16+1 nie stanowi znaczącej przeszkody dla rozwoju relacji między Koreą Południową i Grupą Wyszehradzką w formacie V4+1.

Ostatnie konsultacje Grupy Wyszehradzkiej i Korei Południowej w Seulu udowodniły, że współpraca w ramach tej inicjatywy jest postrzegana przez Korę poprzez pryzmat porozumień między Koreą a Unią Europejską i NATO, do których przynależą Polska, Węgry, Czechy i Słowacja. Podczas spotkania z Minister Kang Kyung-wha przedstawiciele państw Grupy Wyszehradzkiej odnotowali rosnącą współpracę z Koreą w wielu dziedzinach, w tym współpracę gospodarczą, kulturalną oraz zwiększoną wymianę obywateli. Wyrażono także nadzieję na rozszerzenie wspólnych działań na badani, innowacje, przemysł obronny czy bezpieczeństwo cybernetyczne. Natomiast Minister Kang Kyung-wha zwróciła uwagę, że państwa Grupy Wyszehradzkiej, jako członkowie UE i NATO są ważnymi partnerami współpracy dla Korei Południowej. Ponadto szefowa koreańskiego MSZ wyraziła zaniepokojenie decyzją Unii Europejskiej o wprowadzeniu środków ochronnych na import wyrobów stalowych – i w tej kwestii Seul zwrócił się z prośbą o wsparcie do Polski, Węgier, Czech i Słowacji. Seul argumentował, że koreańskie wyroby stalowe są materiałami pośrednimi dla produkcji części samochodowych i elektroniki, które są produkowane w państwach Grupy Wyszehradzkiej i tym samym przyczyniają się do tworzenia miejsc pracy i wzrostu gospodarczego w tym regionie. Innymi słowy, Korea Południowa oczekuje, że Grupa Wyszehradzka będzie wspierać Seul w relacjach z Unią Europejską, a w zamian południowokoreańskie firmy będą nadal zainteresowane inwestowaniem w regionie Europy Środkowej. Jakiekolwiek bariery handlowe między EU i Koreą mogą odbić się negatywnie na relacjach gospodarczych z Grupą Wyszehradzką.