201902.15
2

FocusOSA #67: Korea Południowa w EŚW

W tym roku przypada 30. rocznica nawiązania relacji dyplomatycznych między Węgrami i Republiką Korei. W obchody rocznicy szczególnie zaangażowała się strona węgierska, inaugurując na koniec stycznia szereg wydarzeń, które przez cały rok będą odbywać się w Korei Południowej. Ich celem jest zapoznanie Koreańczyków z węgierską kulturą oraz przedstawienie tego państwa jako atrakcyjnego partnera gospodarczego. W kontekście tej rocznicy warto zwrócić uwagę na rozwój partnerstwa między obydwoma państwami: niejednokrotnie podkreślany przez Budapeszt fakt, że Węgry jako pierwsze państwo bloku socjalistycznego nawiązało oficjalne relacje dyplomatyczne z Republiką Korei. Istotny jest także charakter relacji między tymi państwami, który przede wszystkim koncentruje się wokół współpracy gospodarczej.

Ambasador Węgier w Seulu Csoma Mozes w ostatnich miesiącach aktywnie promował w koreańskich mediach wiedzę na temat rozwoju relacji węgiersko-koreańskich. Według Ambasadora rok 1989 w Europie Centralnej był przełomowy nie tylko ze względu na upadek muru berlińskiego oraz początek transformacji ustrojowej, ale także nawiązanie 1 lutego oficjalnych relacji dyplomatycznych między Węgrami i Koreą Południową. Wydarzenie to według Budapesztu można uznać za historyczne, ponieważ naruszało zimnowojenny porządek: Węgry w tamtym okresie były teoretycznie sojusznikiem KRLD. Chęć normalizacji relacji dyplomatycznych z tradycyjnymi sojusznikami Korei Północnej była głównym założeniem nowej polityki prezydenta Roh Tae-woo, nazywanej Nordpolitik. W jej efekcie Korea Południowa nawiązała z Europą Środkowo-Wschodnią nie tylko relacje dyplomatyczne, ale także gospodarcze. Istotnym wydarzeniem wiodącym do rozwoju Nordpolitik było przyznanie Korei Południowej organizacji letnich Igrzysk Olimpijskich. W 1984 roku przywódca KRLD Kim Il Sung osobiście odwiedził sojuszników w Europie, aby przekonywać do bojkotu Igrzysk, co ostatecznie nie przyniosło skutku. Według węgierskich archiwów dyplomatycznych Budapeszt był już w tym okresie krytycznie nastawiony do Korei Północnej oraz ogólnej idei solidarności w bloku socjalistycznym: wsparcie, które Stany Zjednoczone oferowały Japonii i Korei Południowej było nieporównywalnie większe. W kontekście KRLD Węgry krytycznie nastawione były względem kultu jednostki i odmówiły przygotowania uroczystego powitania Kim Il Sunga na stacji kolejowej na granicy z Czechosłowacją.

Choć Nordpolitk oficjalnie została wprowadzona w 1988 roku, już wcześniej strona południowokoreańska wyraziła zainteresowanie nawiązaniem relacji z niektórymi państwami Europy Środkowej. Już w 1977 roku poprzez Ambasadę Węgier w Ottawie południowokoreańska misja dyplomatyczna przekazała zaproszenie do nawiązania relacji kulturowych. Następnie poprzez Ambasadę Węgier w Tokio poszukiwano możliwości zaproszenia węgierskich artystów do występów w Seulu. Podobne inicjatywy, jak zaproszenie węgierskich korespondentów prasowych były kontynuowane, ale Budapeszt odmawiał. Dopiero w 1982 roku wydano zgodę na podróż biznesową prezesa Węgierskiego Banku Narodowego w celu omówienia możliwości współpracy finansowej z Seulem.

Według węgierskiego archiwum dyplomatycznego, Korea Południowa miała uznać Węgry za najbardziej „elastyczne” spośród sowieckich państw satelickich i dlatego poszukiwano możliwości normalizacji relacji dyplomatycznych z Europą Środkowo-Wschodnią zaczynając od Budapesztu. Wpłynęły na to powyżej przytoczone czynniki: krytyczne nastawienie Węgier względem solidarności z KRLD, a także zainteresowanie węgierską kulturą popularną w Korei Południowej. Od połowy lat 80. rozpoczęto nieformalną wymianę dyplomatyczną. Strona węgierska również była zainteresowana nawiązaniem współpracy, przede wszystkim ekonomicznej: Węgry poszukiwały nowych rynków dla eksportu oraz chciały przyciągnąć zagraniczne inwestycje. W 1987 roku w Budapeszcie zostało otworzone biuro przedstawicielstwa handlowego Korei Południowej (KOTRA), a w kolejnym roku podobne biuro powstało w Seulu. Rozpoczęto również działania zmierzające do zbudowania pozytywnego wizerunku Węgier wśród Koreańczyków. W 1988 roku, kiedy oficjalnie ogłoszono Nordpolitik, południowokoreańska delegacja przybyła do Budapesztu, aby rozpocząć tajne rozmowy o dalszych krokach w kierunku rozwoju stosunków dwustronnych. Strona węgierska musiała zachować ostrożność w negocjacjach ze względu na naciski innych krajów socjalistycznych, w szczególności KRLD. Minister Spraw Zagranicznych Korei Północnej Kim Young-nam poprosił Budapeszt o powstrzymanie się od nawiązania relacji dyplomatycznych z Seulem. Jednak w tym samym roku węgierska delegacja gospodarcza udała się do Seulu, gdzie obie strony zgodziły się ustanowić relacje konsularne przed rozpoczęciem Igrzysk Olimpijskich. Oficjalne porozumienie obu stron zostało jednak opublikowano dopiero po powrocie węgierskiej delegacji z Pjongjangu, gdzie odbywały się obchody 40. rocznicy utworzenia KRLD.

Pomimo oburzenia Korei Północnej, Węgry uczestniczyły w Igrzyskach Olimpijskich, a na początku kolejnego roku podpisano porozumienie, na mocy którego ustanowiono pełne stosunki dyplomatyczne. Od tego momentu zaczęła rozwijać się dyplomacja między Seulem a Budapesztem. W ciągu 30 lat oba państwa rozwijały dwustronne relacje w różnych dziedzinach: od dyplomacji i wymiany międzyparlamentarnej po współpracę gospodarczą i kulturową. Dla Węgier duże znaczenie od lat odgrywają południowokoreańskie inwestycje, w szczególności takich firm jak Samsung Electronics, Samsung DSI, Samsung Electro-Mechanics, Hankook Tire, SK Innovation oraz Doosan Corporation. W ostatnim czasie szczególnie silnie rozwija się współpraca w branży motoryzacyjnej, w którą zaangażowane są nie tylko wielkie konglomeraty, ale także koreańskie małe i średnie przedsiębiorstwa. W ubiegłym roku dwustronny obrót wyniósł 1,9 miliarda dolarów, a Węgry importowały z Korei towary o wartości 1,2 miliarda dolarów. W przyszłości dwustronna współpraca między Seulem i Budapesztem będzie skupiać się na płaszczyźnie innowacji, co jest zgodne z polityką rządu węgierskiego.