201902.13
2

FocusOSA #66: Wietnam w EŚW

W ostatnich dwóch miesiącach na uwagę zasługują trzy wizyty polityków wysokiej rangi z państw Europy Środowo-Wschodniej w Hanoi. Na początku grudnia w Wietnamie przebywał białoruski wiceminister spraw zagranicznych Andrej Dapkiunas, a w połowie stycznia wiceszef Zgromadzenia Narodowego Węgier István Jakab oraz minister spraw wewnętrznych Litwy Eimutis Misiūnas.

W czasie białorusko-wietnamskiego spotkania na szczeblu wiceszefów MSZ Dapkiunas rozmawiał z Bùi Thanh Sơnem przede wszystkim o podpisaniu Umowy o współpracy na lata 2019-20. Dyskutowano również o dalszej współpracy w sektorze transportu. Mińska Fabryka Samochodów liczy na dostawy autobusów do wietnamskich miast. Białoruski wiceminister spotkał się także z władzami wietnamskiej stolicy, reprezentowanymi przez wiceprzewodniczącego Komitetu Ludowego Hanoi Nguyễn Thế Hùnga. Politycy dyskutowali o relacjach między oboma stolicami, czego efektem ma być rewizyta delegacji wietnamskiej, zwieńczona podpisaniem umowy o współpracy w maju lub czerwcu 2019 roku. W tym kontekście ważny był zakup 32 autobusów z MFS, co przyczyniło się do usprawnienia komunikacji miejskiej w Hanoi. Należy zwrócić uwagę, że wizyta Dapkiunasa była przede wszystkim związana z udziałem białoruskich przedsiębiorstw i delegacji rządowej w Wietnamskim EXPO 2018, które odbyło się mieście Ho Chi Minh. Jako, że Białoruś uzyskała status „gościa honorowego”, w dawnym Sajgonie zaprezentowało się aż ok. 60 firm z sektora petrochemicznego, rolniczego, farmaceutycznego, opieki zdrowotnej czy transportu. Przy okazji EXPO miały również miejsce spotkania w ramach Wietnamsko-Białoruskiej Rady Biznesu oraz Wietnamsko-Białoruskiego Forum Rolniczego.

W połowie stycznia w Wietnamie przebywał wiceprzewodniczący Zgromadzenia Narodowego Węgier István Jakab, który udał się do Hanoi na zaproszenie szefowej ZN Wietnamu Nguyễn Thị Kim Ngân. Podczas rozmów Jakab zapewnił po raz kolejny o wsparciu ze strony Budapesztu dla jak najszybszej ratyfikacji Umowy o wolnym handlu między Wietnamem a Unią Europejską. Przewodnicząca Ngân za ważne uznała węgierskie wsparcie w postaci Oficjalnej Pomocy Rozwojowej i kredyt w kwocie 60 mln EUR na budowę szpitala onkologicznego w mieście Cần Thơ, który ma obsługiwać ok. 20 mln ludzi zamieszkujących region Delty Rzeki Mekong. Jakab został również przyjęty przez swojego odpowiednika Phùng Quốc Hiểna, z którym rozmawiał o wsparciu węgierskiego parlamentu dla umacniania partnerstwa między UE a Wietnamem oraz współpracy między ciałami legislacyjnymi obydwu państw na multilateralnych forach, takich jak Unia Międzyparlamentarna czy Euroazjatyckie Partnerstwo Parlamentarne.

Wartą odnotowania jest również wizyta ministra spraw wewnętrznych Litwy Eimutisa Misiūnasa w Hanoi. Przedstawiciel rządu w Wilnie w pierwszej kolejności został przyjęty przez Phạm Bình Minha, wicepremiera i szefa resortu spraw zagranicznych. W trakcie spotkania Misiūnas zapewnił o wsparciu Litwy dla kandydatury Wietnamu na niestałego członka Rady Bezpieczeństwa ONZ na lata 2020-21 oraz ratyfikacji Umowy o wolnym handlu między Brukselą a Hanoi. W efekcie rozmów doszło również do podpisania porozumienia o zwolnieniu dyplomatów jednego i drugiego kraju z obowiązku wizowego, a także sygnowano umowę o readmisji obywateli Litwy i Wietnamu. Podczas wizyty w Hanoi Eimutis Misiūnas został również przyjęty przez ministra bezpieczeństwa publicznego gen. Tô Lâma, z którym rozmawiał o zacieśnieniu współpracy w zwalczaniu przestępczości i nielegalnej migracji w oparciu o podpisane w grudniu 2018 roku porozumienie między Państwową Strażą Graniczną Litwy a Urzędem Imigracyjnym Wietnamu. Lâm zasugerował także, iż konieczne jest dzielenie się doświadczeniami w zakresie wykroczeń obejmujących działalność przestępczą z wykorzystaniem nowych technologii, w obszarze handlu ludźmi, przemytu narkotyków tworzenia wspólnych bazy danych czy szkolenia pracowników. Podczas rozmów ministrowie uznali również, że oba państwa powinny podjąć temat podpisania porozumienia o uniknięciu podwójnego opodatkowania, zwiększyć liczbę delegacji biznesowych oraz ulepszyć wymianę informacji w obszarze energetyki, zarządzania odpadami komunalnymi czy przetwórstwa żywności.

W ostatnim czasie krajami, które przejawiają szczególną aktywność względem Wietnamu stały się Białoruś i Węgry. Jeszcze w listopadzie w Hanoi obecny był ministra obrony narodowej rządu w Mińsku Andriej Rawkow, który dyskutował ze swoim wietnamskim odpowiednikiem o zacieśnianiu współpracy w dziedzinie obronności. Z kolei wizyta Diapkiunasa i obecność przedstawicieli białoruskich przedsiębiorstw świadczy o tym, że Mińsk interesuje się również nawiązaniem kontaktów z Hanoi w innych obszarach, od transportu po przemysł petrochemiczny i farmaceutyczny. Zważywszy na fakt funkcjonowania Umowy o wolnym handlu między Wietnamem a Euroazjatycką Wspólnotą Gospodarczą, której członkiem jest m.in. Białoruś, należy spodziewać się wzrostu wzajemnych inwestycji i dalszej intensyfikacji współpracy na linii Hanoi-Mińsk. Politykę zbliżenia z Wietnamem jako element strategii „otwarcia na Wschód” kontynuują również Węgry. Umowa o wolnym handlu między Unią Europejską a Wietnamem jest bliska ratyfikacji, a rząd w Budapeszcie może stać się kluczowym partnerem Hanoi spośród państw Europy Środkowo-Wschodniej w budowaniu gospodarczych relacji z UE. Wydaje się, iż na wzmożoną obecność Wietnamu w Europie przygotowuję się także Litwa. Podpisanie porozumienia o zwolnieniu dyplomatów z obowiązku wizowego było symbolicznym gestem obrazującym dobrą wolę obydwu stron w budowaniu pozytywnych relacji na linii Wilno-Hanoi. Z kolei umowa o readmisji jest dowodem gotowości Wietnamu do jak najefektywniejszego rozstrzygania spornych spraw związanych z nielegalnymi migrantami wietnamskimi, którzy w ostatnich latach, coraz częściej próbują przez Litwę przedostać się do innych krajów Unii Europejskiej.