201810.22
2

FocusOSA #45: Korea Południowa w EŚW

Korea Południowa nie tylko dla Europy Środkowo-Wschodniej, ale całej Unii Europejskiej jest atrakcyjnym partnerem pod względem współpracy na płaszczyźnie nauki, technologii oraz innowacji. W ostatnich miesiącach Delegacja Unii Europejskiej do Republiki Korei przedstawiła raport dotyczący unijnych programów badawczych oraz działań poszczególnych państw członkowskich na płaszczyźnie technologii i innowacji. Współpraca z Koreą Południową w sektorach innowacyjnych jest również zainteresowana Białoruś, co było głównym celem wizyty wiceministra spraw zagranicznych Andrei Dapkiunasa w Seulu we wrześniu.

Międzynarodowa współpraca w zakresie badań i innowacji wpisuje się w politykę Unii Europejskiej, która ma na celu wzmocnić atrakcyjność, konkurencyjność gospodarczą i przemysłową UE, jak i poszczególnych państw członkowskich. Realizacji tej polityki mają służyć takie programy jak Horyzont 2020 (ponad 50 południowokoreańskich podmiotów uczestniczy w projektach Horyzont 2020). W przypadku współpracy z Koreą Południową istotne są także dwustronne porozumienia takie jak Umowa o Współpracy Naukowej i Technologicznej, która weszła w życie w 2007 roku. Stosunki między obiema stronami regulowane są także przez Umowę Ramową (2010 r.), Porozumienie o Wolnym Handlu (2011 r.), Umowa o Zarządzaniu Kryzysowym (2014 r.), a także porozumienia podpisane w konkretnych dziedzinach. Udział podmiotów południowokoreańskich w inicjatywach UE takich jak Horyzont 2020 jest współfinansowanych przez rząd Republiki Korei (Ministerstwo Nauki i ICT oraz Ministerstwo Handlu, Przemysłu i Energi). W tym roku obie strony ustanowiły Dzień Badań i Innowacji UE-Korea, który ma na celu zbliżyć środowiska przemysłowe i akademickie.

Poszczególne państwa członkowskie Unii Europejskiej również angażują się we wspólne działania z Koreą Południową na płaszczyźnie technologii i innowacji. Dotyczy to także państw Europy Środkowo-Wschodniej. Rząd Bułgarii zatwierdził 10-letni plan finansowania głównych obszarów rozwoju naukowego o potencjale innowacyjnym. Wspólne działania Sofii i Seulu obejmują cyberbezpieczeństwo, biomedycynę czy współpracę z Korea Institute of Science & Technology (KIST). Czechy i Korea Południowa współfinansują od 2017 roku inicjatywy w ramach dwustronnych projektów badawczo-rozwojowych. Ponadto Republika Korei jest zaangażowana w Program Wymiany Wiedzy (Knowledge Sharing Program) z państwami Grupy Wyszehradzkiej. Węgry były jednym z pierwszych państw Europy Wschodniej, które ustanowiło relacje dyplomatyczne z Seulem. Od tego czasu dwustronne relacje między obiema stronami rozwijają się dynamicznie, opierając się przede wszystkim na partnerstwie biznesowym. Do tej pory południowokoreańskie firmy zainwestowały ponad dwa miliardy dolarów amerykańskich w budowę fabryk na terytorium Węgier. Ponadto Węgry uczestniczą w koreańskim Programie Wymiany Wiedzy (zarówno tym skierowanym do Grupy Wyszehradzkiej, jak i bezpośrednio do Węgier), który zakłada prowadzenie badań i konsultacji, w których kraje partnerskie wykorzystują doświadczenia Korei w rozwoju. Obie strony rozpoczęły działania w ramach programu w 2013 roku w takich dziedzinach jak zarzadzanie kryzysowe, uprzemysłowienie, promocja eksportu czy gospodarka oparta na wiedzy i zasobach ludzkich. Oba państwa współpracują także w sektorze biotechnologii i przemysłu farmaceutycznego. W Polsce od 2016 roku wdrażany jest „Plan Morawieckiego”, który wyróżnił strategiczne sektory gospodarcze, które mają być wpierane przez państwo. W ramach tej strategii powstał Polski Fundusz Rozwojowy. Specjaliści Unii Europejskiej wskazują, że potencjał Polski jako partnera dla Korei Południowej stanowią także fundusze strukturalne i spójności, które przez rząd są wykorzystywane do poprawy infrastruktury oraz podniesienia kwalifikacji pracowników. Wykwalifikowany personel ma w Polsce zostać przygotowany do prowadzenia światowej klasy badań rozwojowych i innowacyjnych. Stwarza to dla Korei Południowej możliwości dostarczania usług w tym zakresie czy prowadzenia w Polsce szkoleń z zakresu kierowania dużymi projektami badawczo-rozwojowymi. Obecnie Polska uczestniczy we wspólnych projektach Grupy Wyszehradzkiej, a Narodowe Centrum Badań i Rozwoju przystąpiło do inicjatywy KONNECT, której celem jest wzmocnienie współpracy w dziedzinach nauki, technologii i innowacji między Republiką Korei a Europą. W inicjatywie tej uczestniczą także Czechy czy Słowacja. Ponadto w Polsce działa instytut badawczo-rozwojowy firmy Samsung. W przypadku Rumunii wspólne działania z Koreą Południową są obecnie podejmowane przede wszystkim na poziomie akademickim. Uczelnie obu państw prowadzą wspólne badania oraz wymianę ekspertów w dziedzinie biotechnologii czy energii. Działania te nie są koordynowane przez rząd. Choć w ostatniej dekadzie Korea Południowa intensywnie inwestowała na Słowacji to dopiero w ostatnim czasie rozpoczęto współpracę w dziedzinie nauki i technologii. Przyczyniają się do tego głównie programy mobilności czy indywidulane projekty i wielostronne platformy badawcze. Oba państwa podpisały Porozumienie o Współpracy Naukowo-Technologicznej w 2014 roku, a w 2016 roku utworzono pierwszy Wspólny Komitet, który zajmuje się koordynowaniem wymiany naukowej. W tym roku odbyło się drugie posiedzenie Komitetu oraz rozpoczęcie nowych projektów związanych z mobilnością.

Korea Południowa jako światowy lider w dziedzinie technologii i innowacji jest pożądanym partnerem także dla państw spoza Unii Europejskiej. W tym celu we wrześniu wiceminister spraw zagranicznych Andrei Dapkiunas uczestniczył w posiedzeniu Wspólnego Komitetu Białorusi i Korei Południowej, którego tematem przewodnim była współpraca w sektorze IT. O intensyfikacji współpracy między obydwoma państwami na tej płaszczyźnie świadczą również zorganizowane w zeszłym roku drugie posiedzenie Wspólnej Komisji do spraw Nauki i Technologii w Seulu oraz Białorusko-Koreańskie Forum E-Goverment Cooperation w Mińsku. Podczas tegorocznej wizyty w Seulu wiceminister Dapkiunas zauważył, że „potencjał współpracy między Białorusią i Koreą jest o wiele większy i czujemy, że ten potencjał nie jest w pełni zrealizowany”. Słowa wiceministra mogą być zapowiedzią dalszych działań rządu Białorusi, które mają na celu przyciągnięcie inwestorów południowokoreańskich specjalizujących się w nowych technologiach.

Rosnące zainteresowanie współpracą państw Europy Środkowo-Wschodniej z Koreą Południową na płaszczyźnie nauki, technologii i innowacji wynika ze światowych trendów. Warto zwrócić uwagę, że państwom EŚW zależy na wymianie doświadczeń, współpracy akademickiej czy przyciągnięciu południowokoreańskich inwestycji, aby zniwelować różnice, które istnieją między nimi, a krajami bardziej rozwiniętymi. Przykładowo Polska planuje do 2020 roku osiągnąć poziom inwestycji wynoszący 25% PKB oraz zwiększyć liczbę małych i średnich przedsiębiorstw, których działalność oparta jest o inwestycje. Aby zainteresować Koreą Południową współpracą państwa EŚW wykorzystują zarówno inicjatywy Unii Europejskiej czy Grupy Wyszehradzkiej, jak i własne krajowe programy. Przykład Rumunii wskazuje natomiast, że nawiązanie współpracy z Koreą Południową w sektorze nauki, technologii i innowacji nie wymaga centralnie sterowanej polityki, a wspólne inicjatywy mogą być podejmowane przez środowiska akademickie i biznesowe. Należy spodziewać się, że współpraca na tych płaszczyznach z Koreą Południową będzie wzrastać zarówno na poziomie całej Unii Europejskiej, jak i poszczególnych państw, a nawet regionów.