202006.10
1

FocusOSA #155: Działania Chin na Bałkanach

W kontekście międzynarodowej akcji pomocy Chińskiej Republiki Ludowej skierowanej do państw szczególnie dotkniętych pandemią koronawirusa, warto szczegółowo przyjrzeć się działaniom propagandowym chińskiej dyplomacji. Dotychczas najszerzej komentowaną akcją humanitarną Chin w trakcie pandemii koronawirusa w regionie EŚW był transport sprzętu medycznego do Serbii. Wówczas prezydent Republiki Serbii Aleksandar Vucić na lotnisku w Belgradzie w osobliwym geście podziękowania, ucałował chińską flagę. W regionie Bałkanów Zachodnich trudno doszukiwać się podobnych gestów najwyżej postawionych urzędników państwowych, natomiast na szczególny komentarz zasługują działania ambasady ChRL w Bukareszcie.

Ciekawe wnioski przedstawili specjaliści rumuńskiego stowarzyszenia LINX, którzy przeanalizowali działania dyplomacji ChRL w Rumunii podczas pandemii koronawirusa. Jak stwierdzono, głównym kanałem komunikacji stał się profil ambasady ChRL w Bukareszcie w serwisie Facebook. Motywem placówki dyplomatycznej było wykazanie proaktywnej postawy Chin oraz udokumentowanie przejawów udzielania pomocy oraz współpracy chińsko-rumuńskiej w kontekście walki z rozprzestrzenianiem się choroby COVID-19. Jak wskazują Catalin Prisacariu oraz Sorin Ozon z LINX, sukces propagandowy ambasady ChRL w Rumunii był w tym zakresie umiarkowany, ponieważ materiały publikowane na profilu ambasady były jednostronne – nie pojawił się w nich żaden z wyżej postawionych urzędników rumuńskiej administracji państwowej.

Najważniejszym rumuńskim urzędnikiem, którego fotografię umieszczono na profilu społecznościowym był Raed Arafat, pełniący funkcję sekretarza stanu w rumuńskim ministerstwie zdrowia, który jest jednocześnie szefem sztabu kryzysowego w Rumunii. Ceremonia przekazania sprzętu medycznego odbyła się 15 kwietnia 2020 r., a zdjęciu Arafata na tle paczek ze sprzętem z Chin towarzyszyła nota: „Ceremonia przekazania materiałów medycznych do walki przeciw COVID-19 oferowanych przez Huawei Rumunia dla rumuńskiego rządu”. Drugim pod względem „powagi urzędowej” przedstawicielem rumuńskich władz, którego wizerunek upubliczniono na profilu ambasady była burmistrz Bukaresztu Gabriela Firea. Fotografia została wykonana 21 marca 2020 r. podczas ceremonii przekazania darowizny udzielonej przez chińską społeczność i tamtejsze otoczenie biznesowe na rzecz ratusza w Bukareszcie. W obu przypadkach na fotografii widoczna była również ambasador ChRL w Rumunii Jiang Yu. Ponadto elementem inkorporowanym w wybrane aktywności pomocowe ze strony ChRL jest firma Huawei wraz z jej rumuńskim oddziałem. Co ciekawe, większość informacji dotyczących pomocy ChRL w Rumunii podczas pandemii koronawirusa, publikowana jest w języku angielskim a nie – jak pozostała zawartość strony – w rumuńskim, co obliczone jest na szybszą cyrkulację niniejszych wiadomości za granicą.

Oprócz aktywności przedstawiającej pomoc humanitarną oraz dostarczenie zamówień komercyjnych przez Chińską Republikę Ludową w Rumunii, na profilu ambasady na Facebooku – przedstawianym wcześniej jako główne medium chińskiej misji dyplomatycznej – pojawiły się filmy prowokacyjne, np. ten opublikowany 25 marca, pt. „Did COVID-19 come from America? [Czy COViD-19 przybył z Ameryki?]”. Ponadto 8 kwietnia, ambasada odniosła się do opublikowanych przez rumuńskie media informacji dotyczących zapobieganiu koronawirusowi na Tajwanie, które podkreślały nieobecność przedstawicieli tego państwa w WHO. Przedstawiciele ambasady odwołali się wówczas do rezolucji nr 2758 z października 1971 r., gdzie „przywrócono wszystkie uzasadnione prawa Chińskiej Republiki Ludowej do ONZ, wydalając tym samym przedstawiciela władz Tajwanu”. Poproszono wówczas krajowe media o poszanowanie suwerenności i integralności terytorialnej ChRL zgodnie z polityką „jednych Chin” tak jak ChRL szanuje suwerenność i integralność Rumunii.

Bez wątpienia brak uczestnictwa wiodących polityków w Rumunii w akcjach humanitarnych lub komercyjnych dostawach sprzętu z Chin jest wynikiem silnego partnerstwa strategicznego ze Stanami Zjednoczonymi. Pomimo fiaska budowy reaktorów jądrowych przez China General Nuclear Power Corp. w Cernavoda oraz wcześniejszego zerwania negocjacji w kwestii rozbudowy czarnomorskiego portu w Konstancy, Rumunia nadal pozostaje ważnym, europejskim partnerem Chin, w szczególności pod względem biznesowym. W 2019 r. Chiny wyeksportowały do Rumunii produkty o wartości 4,5 mld EUR. W ogólnym rozrachunku należy również brać pod uwagę sytuację wewnętrzną w Rumunii. Niestabilny rząd w Bukareszcie stosunkowo często zmienia stosunek wobec współpracy z Chinami, wobec powyższego w najwyższym interesie ChRL jest utrzymywanie pozytywnych relacji dwustronnych z jednym z największych demograficznie i gospodarczo państw Półwyspu Bałkańskiego.